Kostenfactoren in de staalbouw – wat kost een kg staalbouw in 2023?

Wat zijn typische prijzen voor een kilogram staalbouw? Wat zijn de kostenfactoren en welke invloed heeft de productielocatie van een loonbedrijf op de prijzen van gelaste staalconstructies en staalbouwdelen?

Deze vragen zijn voor inkopers van bedrijven in de machine- en installatiebouw essentieel bij de opbouw van hun toeleveringsketen. Het antwoord daarop is zeer individueel en hangt af van veel verschillende factoren.

Wij laten u zien wanneer Low Cost Country Sourcing loont om te profiteren van vestigingsvoordelen en hoe u tot een zinvolle prijsvergelijking voor staalconstructies komt.

Wat zijn de belangrijkste kostenfactoren in de staalbouw?

Vereenvoudigd zijn de producentenprijzen voor staalbouw af fabriek hoofdzakelijk opgebouwd uit vier kostenfactoren:

• Materiaalkosten (kosten voor grondstoffen zoals platen, liggers, staalprofielen of buizen, en hulpstoffen zoals laselektroden of slijpschijven)
• Loonkosten (arbeidskosten voor het op maat snijden, lassen, opspannen, conserveren en de montage van de onderdelen)
• Administratiekosten en winst (gebouwkosten, kwaliteitsborging, verkoop, loonadministratie, verkoopkosten, heffingen enz.)
• Externe kosten (verzinken, poedercoaten, overige oppervlakte- of warmtebehandelingen)

Daarnaast moet de inkoopafdeling ook de interne inspanningen voor de leveranciersbegeleiding ter plaatse en de leveringskosten in aanmerking nemen om tot een zinvolle vergelijking van de totale kosten te komen.

Staalprijzen en materiaalkosten

De staalprijzen waren in het verleden relatief constant en homogeen. Sinds het uitbreken van de coronapandemie is dat echter veranderd en zijn de prijzen extreem volatiel. Met het begin van het conflict in Oekraïne is de onzekerheid nog verder toegenomen.

Sindsdien speelt de materiaalinkoop een doorslaggevende rol. Leveranciers met voordelige inkoopbronnen, bijv. staalbouwbedrijven uit Turkije, hebben doorslaggevende vestigingsvoordelen.

Ook de transportkosten en de beschikbaarheid van materiaal hebben hier invloed, zodat productiebedrijven in de nabijheid van voordelige staalproducenten of -handelaren lichte kostenvoordelen hebben. Zeldzame materiaalkwaliteiten of grondstoffen zijn in kleinere landen vaak duurder. Bij grove staalbouw met grote wanddiktes en weinig bewerkingsstappen hebben de materiaalkosten meer invloed dan bij lichte staalbouw met dunne plaatdiktes en complexere structuren.

Het gewicht van het onderdeel speelt hier een kleinere rol en draagt minder bij aan de totale kosten. Hoe minder gestandaardiseerd de gebruikte halffabricaten zoals platen, profielen of buizen zijn, des te meer komt het ook bij lichte staalbouw aan op de inkoopbronnen van de leveranciers.

Hier vindt u een uitgebreid artikel over de actuele ontwikkeling van de staalprijzen.

Momenteel (08/2023) ligt in Europa de staalprijs op de London Metal Exchange (LME) op ca. 700 € per ton (1.000 kg).

Gangbare platen, staalliggers en profielen kosten bij afname van grote hoeveelheden ca. 1.000 € per ton (1.000 kg). Kleine hoeveelheden in de staalhandel en bijzondere materiaalkwaliteiten zijn navenant duurder. Er zijn ook grote regionale verschillen.

De hoge volatiliteit van de staalprijzen bezorgt veel bedrijven moeilijkheden. Met prijsindexeringsclausules of derivaten kunnen zij zich indekken tegen de marktrisico's.

Energie en hulpstoffen

De energieprijzen voor de industrie in Europa variëren tot wel 100%. In tegenstelling tot de staalproductie en -verwerking hebben de energiekosten bij de vervaardiging van staalconstructies echter maar weinig invloed.

Hulpstoffen zoals technische gassen of laselektroden zijn in alle industrielanden tegen vergelijkbare prijzen verkrijgbaar en hebben nauwelijks invloed op de eindprijs van een staalconstructie.

Loonkosten

Heel anders ligt het daarentegen bij de loonkosten. De loonkosten zijn bij de vervaardiging van staalbouwdelen zoals lasconstructies de doorslaggevende kostenfactor. Vooral bij complexe staalbouwdelen met veel bewerkingsstappen dragen de loonkosten onevenredig veel bij aan de eindprijs. Deze uitspraak geldt echter alleen voor onderdelen met veel handmatige bewerkingsstappen. Bij opdrachten met een hoge machinale toegevoegde waarde, zoals bij de serieproductie van stansdelen, op maat gesneden delen of bij CNC-buigen, verliezen de loonkosten aan invloed en winnen andere kosten, vooral transportkosten, aan gewicht.

Volgens Eurostat bedroegen de kosten van een arbeidsuur in de industrie in 2019 in Duitsland 41,20 €, in Roemenië daarentegen slechts 6,90 €. De loonkosten van enkele andere belangrijke industriële vestigingslanden in de EU vindt u in de onderstaande tabel:

Bij deze gegevens gaat het om gemiddelde lonen in de industrie. Sleutelkrachten zoals gecertificeerde lassers zijn internationaal zeer gewild en daarom ook in lagelonenlanden aanzienlijk duurder.

Zwitserland is in deze tabel niet opgenomen. In 2012 lagen de loonkosten in de industrie volgens het statistisch lexicon van Zwitserland al boven 50 € per uur. Om die reden hebben de loonkosten in Zwitserland een bovengemiddeld grote invloed op de staalbouwprijzen.

Administratiekosten en bedrijfswinst

Deze kosten omvatten naast de bedrijfswinst de uitgaven voor gebouwen en machines en voor personeel dat niet rechtstreeks aan een opdracht kan worden toegerekend.

Bij de calculatie in staalbouwbedrijven worden doorgaans eerst alle directe kosten, voornamelijk materiaal en arbeidstijd, vastgelegd en vervolgens vermenigvuldigd met een factor voor de administratiekosten en de bedrijfswinst.

Externe kosten

Afhankelijk van de eisen beïnvloeden ook externe kosten de calculatie. Het meest voorkomend zijn hier de kosten voor het verzinken van de staalconstructies. Lakken wordt door de meeste staalbouwleveranciers intern uitgevoerd, sommigen besteden het echter ook bewust uit. In tegenstelling tot verzinken zijn de kosten voor het lakken sterk afhankelijk van de loonkosten. Terwijl lakken in lagelonenlanden aanzienlijk goedkoper is, zijn er bij verzinken geen noemenswaardige verschillen tussen de landen.

Bij lasconstructies ontstaan zeer vaak ook externe kosten voor spanningsarmgloeien. Bij de eigenlijke kosten van de externe dienstverlening komen telkens nog de transportkosten.

Indirecte kosten

Zeer moeilijk te bepalen zijn kosten die niet direct zichtbaar zijn in de projectafrekening (hidden cost). Juist bij staalbouwdelen zijn deze echter zeer belangrijk. In tegenstelling tot inkoopdelen is er bij ordergebonden maakdelen meer afstemming nodig. Hoe langer een klant met een leverancier samenwerkt, des te eenvoudiger wordt de afhandeling van de projecten.

Daarnaast zijn er specifiek bij staalbouw nog andere kosten om rekening mee te houden:

• Transportkosten
• Bij import uit niet-EU-landen worden kosten in rekening gebracht voor de douaneafhandeling van de goederen. Bij import van staalbouw uit EUR.1-landen worden geen invoerrechten geheven, maar de invoer moet bij de douane worden aangegeven. Details over de import van staalbouw uit EUR.1-landen vindt u in dit artikel.
• Interne kosten voor de leveranciersbegeleiding
  • Kwaliteitsborging
  • Eventueel kosten voor de vertaling van constructiedocumenten, contracten en keuringsrapporten
  • Reiskosten en telecommunicatiekosten
• Kosten voor herbewerking
• Kosten voor op korte termijn benodigde onderdelen
• Kosten door vertraging (boetes, nalevering, enz.)

Hoe zijn de kosten in de staalbouw verdeeld?

De verdeling van deze kosten hangt in hoge mate af van de complexiteit en het soort staalbouwdelen en van de productielocatie.

Gemiddeld in de EU kan men, afhankelijk van het soort staalbouwdelen, uitgaan van een verdeling van ca. 30% loonkosten, 50% materiaalkosten en 20% administratie- en overige kosten.

Let op: deze kostenverdeling hangt zeer sterk af van de betreffende producten of het soort staalconstructies. Bij eenvoudige, grove structuren is het aandeel materiaalkosten hoger en het aandeel personeelskosten lager. Bij complexe onderdelen in enkelstuksproductie is het aandeel loonkosten hoger. Bij bedrijven met een hoge automatiseringsgraad dalen eveneens de loonkosten ten gunste van de overige kosten in de vorm van afschrijvingen op het machinepark.

De kostenverdeling hangt ook af van de productielocatie. In hogelonenlanden is het aandeel materiaalkosten kleiner en het aandeel loonkosten groter.

Voorbeeld: kosten van een ongelakte gelaste staalconstructie

Voor een middelgrote constructiestaalconstructie van gangbare staalplaten en staalliggers (plaatdikte 5-10 mm, snijden, kanten, lassen) ontstaan in het EU-gemiddelde dus de volgende kosten per kg:

• Materiaalkosten inclusief snijverlies en aanvoerkosten: € 1,50/kg
• Loonkosten: € 0,90/kg
• Administratie en winst: € 0,60/kg

Dat levert een totaalprijs op van ca. 3,00 € per kg gelaste constructiestaalconstructie in het EU-gemiddelde.

Kostenvergelijking per productieland

Neemt men in plaats van het EU-gemiddelde de loonkosten van andere productielocaties als maatstaf, dan ontstaat de volgende kostenvergelijking voor gelaste staalconstructies:

Kiest men Polen in plaats van Duitsland als productielocatie, dan kan per kg staalconstructie 1,44 € worden bespaard. De productiekosten voor staalbouw uit Polen liggen daarmee ca. 40% lager dan in Duitsland. In Roemenië zouden zelfs hogere besparingen mogelijk zijn.

Zeer voordelige productielocaties zijn ook de landen van de Westelijke Balkan en Turkije. Hier zijn door de combinatie van voordelige materiaalkosten en lage loonkosten zeer aantrekkelijke voorwaarden mogelijk. Deze landen zijn nauw verbonden met de Europese economie en liggen geografisch dichtbij. De import van staalbouw uit de landen van de Westelijke Balkan en Turkije is vrij van invoerrechten, de invoer van de goederen moet echter wel worden aangegeven. De inspanning en de kosten daarvoor zijn echter zeer gering en worden beschreven in het hierboven gelinkte artikel.

Kosten per kilogram staalbouw in 2023

De kosten voor staalbouw worden vaak op het gewicht betrokken. Vooral bij staalbouw voor hallen en gebouwen of bij staalbouw voor de installatiebouw worden meestal kiloprijzen opgegeven. Bij grotere projecten heeft de koper op het moment van bestellen een theoretisch gewicht voor het betreffende onderdeel berekend. Op basis daarvan stelt de staalbouwleverancier dan een offerte op. Na de productie wordt de constructie gewogen en op basis van het werkelijke gewicht afgerekend.

De kosten per kg staalconstructie worden ook graag gebruikt voor kostenvergelijkingen en raamovereenkomsten. Om deze vergelijkbaar te maken, moeten de complexiteit van de staalbouw, de oppervlaktecoating en de afnamehoeveelheid echter zeer vergelijkbaar zijn.

Prijsvoorbeelden voor staalbouw per kilogram 2022

De onderstaande prijzen zijn ervaringswaarden uit de B2B-praktijk en dienen uitsluitend als richtwaarden. De prijzen voor projectgebonden staalbouwdelen moeten altijd individueel worden bepaald. Wij bemiddelen graag gratis en vrijblijvend een offerte voor uw staalbouw.

Wanneer loont Low Cost Country Sourcing voor staalbouwdelen?

Of Low Cost Country Sourcing van staalbouwdelen in een individueel geval voor de inkoop loont of niet, valt niet in het algemeen te beoordelen, maar hangt onder meer af van de volgende factoren:

Aard van de staalbouwdelen

Hoe complexer een onderdeel is, des te moeilijker is het om de leverancier op grote afstand te ontwikkelen. Omdat de loonkosten de doorslaggevende factor zijn, gaat het ideale onderdeel gepaard met veel handwerk. Is het machinale aandeel zeer groot, dan zijn ook minder prijsvoordelen te verwachten. In dat geval ontstaan prijsverschillen eerder door subsidies of een verschillende financiering van de productie-installaties.

Afnameduur en ordervolume

Voor eenmalige behoeften is het relatief bewerkelijk om een nieuwe leverancier te ontwikkelen. Tenzij het om zeer eenvoudige onderdelen of grote afzonderlijke projecten gaat, is Low Cost Country Sourcing in dat geval vaak te ingewikkeld. Bij terugkerende bestellingen en een navenant inkoopvolume loont de stap naar het buitenland ook bij complexere opdrachten.

Voorwaarden voor succesvolle Low Cost Country Sourcing

Om Low Cost Country Sourcing ook tot een succes te maken, moeten ook intern in het bedrijf de juiste koers worden uitgezet en moet worden nagegaan of het bedrijf aan de noodzakelijke voorwaarden voldoet.

Beschikt het bedrijf over de benodigde middelen en de noodzakelijke competentie om de juiste leverancier te vinden en te ontwikkelen? Er zijn talloze staalbouwbedrijven, maar welke kan werkelijk aan de eisen voldoen? De zoektocht naar de juiste staalbouwleverancier lijkt vaak op het zoeken naar een speld in een hooiberg en kost vaak meer tijd dan gedacht.

Vaak wacht men tevergeefs op offertes. Krijgt men ze dan, dan voldoen de prijs, de levertijd of de beschikbaarheid vaak niet aan de oorspronkelijke verwachtingen. Veel projecten zijn uniek en ook de vele staalbouwleveranciers hebben individuele sterke en zwakke punten. Deze te achterhalen en de juiste partner voor de juiste aanvraag te vinden, is het doel dat Jactio.com zich heeft gesteld.

Over de auteur